Obraz Adama Chętnika w świadomości lokalnej społeczności

Autor

DOI:

https://doi.org/10.62961/ftsetv08

Słowa kluczowe:

tożsamość, wspólnota lokalna, kultura

Abstrakt

Postać Adama Chętnika ściśle łączy się z Mazowszem Północno-Wschodnim i Kurpiowszczyzną. Lista jego dokonań wykracza daleko poza jedną dziedzinę: był posłem, etnografem i badaczem Kurpiowszczyzny, propagatorem sportu, muzealnikiem i twórcą Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie, a także pisarzem, społecznikiem, cieślą i wydawcą. W pamięci potomnych funkcjonuje jako prawdziwa, pozytywna legenda regionu.

Upamiętnienie Adama Chętnika w przestrzeni publicznej Mazowsza Północno-Wschodniego ma wiele form. Jego imię noszą m.in. ulice, skwery i place w miejscowościach związanych z Kurpiowszczyzną i Podlasiem oraz liczne instytucje: Skansen w Nowogrodzie, szkoły w Jednorożcu, Ostrołęce i Nowogrodzie, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, hufiec ZHP i oddział PTTK w Łomży. Pamięć o badaczu utrwalają także pomniki, murale, tablice pamiątkowe, epitafium w katedrze łomżyńskiej oraz kurpiowska ścieżka rowerowa i Fundacja im. Adama Chętnika.

Szczególnie ciekawym przykładem są Dukaty Kurpiowskie – okolicznościowe talary wybite z okazji 130. rocznicy jego urodzin, z wizerunkiem Chętnika i motywami kurpiowskimi. Rok 2015 ogłoszono Rokiem Adama Chętnika w województwie podlaskim i powiecie ostrołęckim. Szkoły i instytucje noszące jego imię organizowały konkursy, prelekcje i wydarzenia poświęcone patronowi oraz folklorowi kurpiowskiemu.

Twórczość Chętnika pozostaje wciąż żywa, a jego książki nadal są czytane, co pokazuje, że jest on nie tylko bohaterem przeszłości, lecz także ważnym punktem odniesienia dla współczesnej tożsamości lokalnej mieszkańców regionu.

Bibliografia

Europa i społeczeństwo obywatelskie, pod red. K. Michalskiego, Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 1994.

Hillary G.A. Definition of Community: Areas of Argeement, „Rural Sociolory” 1955, nr 20.

Kuchmacz B, Kapitał społeczny jako czynnik rozwoju lokalnego, Wydawnictwo CeDeWu.pl, Warsza-wa 2016.

Lewenstein B., Wspólnota społeczna, a uczestnictwo lokalne. Monografia procesów uczestnictwa w samorządzie terytorialnym w pierwszych latach transformacji w Polsce, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, Warszawa 1999.

Novikova K., Społeczne teorie tożsamości – przegląd wybranych koncepcji, „Journal of Modern Scien-ce”, nr 2 (17), Akademia Nauk Stosowanych WSGE im. A. De Gasperi w Józefowie, Józefów 2013.

Nowicka, A., Kategoryzacja pojęcia tożsamości w perspektywie społeczno-kulturowej, „Rozprawy Spo-łeczne”, nr 15 (3), Akademia Bialska im. Jana Pawła II, Biała Podlaska 2021.

Socjologia tożsamości, pod red. T. Palecznego, Wydawnictwo Krakowska Szkołą Wyższa im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Kraków 2008.

Theiss W., Mała ojczyzna: perspektywa społeczno-edukacyjna. „Wieś Radomska”, nr 7, Muzeum Wsi Radomskiej, Radom 2004.

Trutkowski C., Mandes S., Kapitał społeczny w małych miastach, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa 2005.

Warren R.L., The Community in America, Chicago 1972.

www.gus/regon, teryt. (dostęp 19.05.2025).

www. Ulicetwojegomiasta.pl. (dostęp 19.05.2025).

Pobrania

Opublikowane

2025-12-30

Numer

Dział

Artykuły