Obraz Adama Chętnika w świadomości lokalnej społeczności
DOI:
https://doi.org/10.62961/ftsetv08Słowa kluczowe:
tożsamość, wspólnota lokalna, kulturaAbstrakt
Postać Adama Chętnika ściśle łączy się z Mazowszem Północno-Wschodnim i Kurpiowszczyzną. Lista jego dokonań wykracza daleko poza jedną dziedzinę: był posłem, etnografem i badaczem Kurpiowszczyzny, propagatorem sportu, muzealnikiem i twórcą Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie, a także pisarzem, społecznikiem, cieślą i wydawcą. W pamięci potomnych funkcjonuje jako prawdziwa, pozytywna legenda regionu.
Upamiętnienie Adama Chętnika w przestrzeni publicznej Mazowsza Północno-Wschodniego ma wiele form. Jego imię noszą m.in. ulice, skwery i place w miejscowościach związanych z Kurpiowszczyzną i Podlasiem oraz liczne instytucje: Skansen w Nowogrodzie, szkoły w Jednorożcu, Ostrołęce i Nowogrodzie, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, hufiec ZHP i oddział PTTK w Łomży. Pamięć o badaczu utrwalają także pomniki, murale, tablice pamiątkowe, epitafium w katedrze łomżyńskiej oraz kurpiowska ścieżka rowerowa i Fundacja im. Adama Chętnika.
Szczególnie ciekawym przykładem są Dukaty Kurpiowskie – okolicznościowe talary wybite z okazji 130. rocznicy jego urodzin, z wizerunkiem Chętnika i motywami kurpiowskimi. Rok 2015 ogłoszono Rokiem Adama Chętnika w województwie podlaskim i powiecie ostrołęckim. Szkoły i instytucje noszące jego imię organizowały konkursy, prelekcje i wydarzenia poświęcone patronowi oraz folklorowi kurpiowskiemu.
Twórczość Chętnika pozostaje wciąż żywa, a jego książki nadal są czytane, co pokazuje, że jest on nie tylko bohaterem przeszłości, lecz także ważnym punktem odniesienia dla współczesnej tożsamości lokalnej mieszkańców regionu.
Bibliografia
Europa i społeczeństwo obywatelskie, pod red. K. Michalskiego, Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 1994.
Hillary G.A. Definition of Community: Areas of Argeement, „Rural Sociolory” 1955, nr 20.
Kuchmacz B, Kapitał społeczny jako czynnik rozwoju lokalnego, Wydawnictwo CeDeWu.pl, Warsza-wa 2016.
Lewenstein B., Wspólnota społeczna, a uczestnictwo lokalne. Monografia procesów uczestnictwa w samorządzie terytorialnym w pierwszych latach transformacji w Polsce, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, Warszawa 1999.
Novikova K., Społeczne teorie tożsamości – przegląd wybranych koncepcji, „Journal of Modern Scien-ce”, nr 2 (17), Akademia Nauk Stosowanych WSGE im. A. De Gasperi w Józefowie, Józefów 2013.
Nowicka, A., Kategoryzacja pojęcia tożsamości w perspektywie społeczno-kulturowej, „Rozprawy Spo-łeczne”, nr 15 (3), Akademia Bialska im. Jana Pawła II, Biała Podlaska 2021.
Socjologia tożsamości, pod red. T. Palecznego, Wydawnictwo Krakowska Szkołą Wyższa im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Kraków 2008.
Theiss W., Mała ojczyzna: perspektywa społeczno-edukacyjna. „Wieś Radomska”, nr 7, Muzeum Wsi Radomskiej, Radom 2004.
Trutkowski C., Mandes S., Kapitał społeczny w małych miastach, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa 2005.
Warren R.L., The Community in America, Chicago 1972.
www.gus/regon, teryt. (dostęp 19.05.2025).
www. Ulicetwojegomiasta.pl. (dostęp 19.05.2025).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Zeszyty Naukowe OTN

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
