Ks. Walenty Placyd Podgórski jako jeden z filarów procesu powstawania parafii pw. św. Anny w Dąbrówce k. Ostrołęki
DOI:
https://doi.org/10.62961/8xgb8k15Słowa kluczowe:
ks. Placyd Podgórski, pogrzeb, utworzenie parafiiAbstrakt
Ks. Placyd Podgórski – kapłan ze zgromadzenia benedyktynów pułtuskich, po powrocie z syberyjskiego zesłania za udział w powstaniu styczniowym w 1885 roku osiadł w Dąbrówce. Ukochał ten zakątek kurpiowskiej ziemi. Jego ostatnią wolą było spocząć w tym miejscu przy istniejącej kaplicy. Wypełnienie woli lubianego przez mieszkańców kapłana było punktem honoru dla tutejszej ludności. Zrobili wszystko, co w ich mocy, aby ją wypełnić. Pogrzeb ks. Placyda Podgórskiego w niepoświęconej ziemi przy kaplicy w Dąbrówce w 1888, biorąc pod uwagę ówczesne uwarunkowania społeczne, polityczne, czy kościelne, był niezwykłym wydarzeniem, które istotnie wpisało się w niezwykle długi, bo około 100 letni, proces tworzenia tejże parafii. W połączeniu z objawieniami Maryjnymi, determinacją mieszkańców, ich pewnego rodzaju sprytem oraz poświęceniem i ofiarnością, postawą władz cywilnych, zbiegiem okoliczności pozwoliło to na utworzenie 10 lutego 1894 roku, w ramach parafii kadzidlańskiej, małej i biednej placówki duszpasterskiej. Placówki z prawem prowadzenia akt stanu cywilnego i księgi zmarłych, błogosławienia małżeństw i posiadania własnego cmentarza. Opracowany został dla niej też szczegółowy zakres posługi kapłana w tej wspólnocie. Chociaż kapłan, który na stałe przy niej zamieszkiwał, był podległy proboszczowi w Kadzidle, to jednak taki stan faktyczny praktycznie był spełnieniem pragnień tutejszej ludności. Wspólnotę wiernych tworzyli mieszkańcy czterech wiosek: Dąbrówki, Szkwy, Nasiadk i Płoszyc. Utworzenie pełnoprawnej parafii w Dąbrówce było praktycznie formalnością, która zapewne dopełniła się w dniu utworzenia diecezji łomżyńskiej (28 października 1925 r.), w skład której weszła parafia Dąbrówka.
Bibliografia
Archiwum diecezjalne w Łomży:
Akta kaplicy w Dąbrówce 1800-1922, I sygn. 62.
Akta Konsystorza Pułtuskiego dotyczące kaplicy w Dąbrówce 1852-1876, I sygn. 65.
Akta wizytacji parafii w Dąbrówce.
Gut Ł., W. Łukaszewski, Kadzidło i okolice w źródłach historycznych, Urząd Gminy w Kadzidle, Kadzidło 2021.
Borawski Z., Dzieje Parafii Dąbrówka koło Ostrołęki w latach 1894-1939, Warszawa 2006 (praca magisterska na UKSW).
Braun M., Co Kurpie zawdzięczają swoim proboszczom, „Rocznik Mazowiecki”, Mazowieckie Towarzystwo Naukowe, Warszawa 2011, t. 23.
Borzyszkowski M., Święta Lipka w latach 1920-1940, „Studia Warmińskie”, t. XXXII, Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Olsztyn 1995.
Bulak K., Wieś i Parafia Dąbrówka. Nasze dziedzictwo, Fundacja Oświatowa im. Profesora Władysława Kobylińskiego w Ostrołęce, Ostrołęka-Dąbrówka-Białystok 2024.
Chętnik A, Dąbrówka. Kościół i parafia w powiecie ostrołęckim, Wyd. aut. przy poparciu ks. T. Sokołowskiego z Dąbrówki, Nowogród 1937.
Dąbrowski H., Drogami Kurpiowszczyzny, t. 1, Rozogi 1997 (maszynopis).
Dzieje powiatu ostrołęckiego, pod red. J. Gołoty, J. Kijowskiego i J. Mironczuka, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Ostrołęka 2018.
Grzybowski M.M., Materiały wizytacyjne biskupa Michała Nowodworskiego, Dekanat ostrołęcki, z. 2, Płock 2006.
Gut Ł., Kurpie i alkohol w drugiej połowie XIX wieku. Wyrzeczysko, „Kurpie”, Związek Kurpiów, Ostrołęka 2016, nr 56-59.
Jemielity W., Diecezja łomżyńska, studium historyczne parafii, Kuria Diecezjalna w Łomży, Łomża 1990.
Jemielity W., Parafie Puszczy Kurpiowskiej, Kuria Diecezjalna w Łomży, Łomża 1975.
Jemielity W., Rozwój sieci parafialnej w Puszczy Kurpiowskiej, „Roczniki Humanistyczne”, t. XXIII, z. 2, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1975.
Jemielity W., Władze cywilne i kościelne na przykładzie diecezji sejneńskiej 1818-1918, „Prawo Kanoniczne. Kwartalnik Prawno-Historyczny”, t. 53, z. 1-2, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Warszawa 2010.
Lubecka M., Kościół katolicki na Kurpiach wobec powstania styczniowego, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego”, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chetnika, Ostrołęka 2023.
Obłąk J., Objawienia Matki Boskiej w Gietrzwałdzie ich treść i autentyczność w opinii współczesnych (W stulecie objawień 1877-1977), „Studia Warmińskie”, t. 14, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 1977.
Szczepański J., Powstanie styczniowe na Mazowszu, „Rocznik Mazowiecki”, t. 25, Mazowieckie Towarzystwo Naukowe, Warszawa 2013.
Tomczak M., Powstanie parafii w Lipnikach, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego”, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chetnika, Ostrołęka 2011.
„Biesiada Literacka” 1899.
„Dziennik dla Wszystkich i Anonsowy” 1887.
„Dzwonek” 1902.
„Gazeta Świąteczna” 1884, 1888, 1890.
„Kronika Wiadomości Krajowych i Zagranicznych” 1860.
„Przegląd Katolicki” 1882, 1897.
Gut Ł., „Nie masz podobno i jednego Kurpia, żeby tam nie był”. Pielgrzymki Kurpiów na Jasną Górę 1864-1939, [w:] https://kurpie-historia- trwanie.blogspot.com/2017/09/nie-masz-podobno-i-jednego-kurpia-zeby.html
Tomczak M., Cudowna moc ziemi kadzidlańskiego cmentarza, „Kurpiowskie Bałamuctwa”, [w:] https://marcintomczak.blogspot.com/2015/05/cudowna-moc-ziemi-kadzidlanskiego.html
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Zeszyty Naukowe OTN
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
