Co pozostało w pamięci ostrołęczan po staroście Kulikowskim, nazywanym w prasie międzywojennej „ojcem i opiekunem”?

Autor

DOI:

https://doi.org/10.62961/tzvrpw17

Słowa kluczowe:

Ostrołęka, starostowie, Franciszek Kulikowski, życie społeczno-kulturalne, wielokulturowość

Abstrakt

Tekst ukazuje osiągnięcia i dokonania starosty ostrołęckiego (1932-1938), Franciszka Kulikowskiego, który wcześniej był też starostą bielskim i kolneńskim. Nazywano go w prasie międzywojennej „ojcem i opiekunem”, bo traktował ludzi z wielkim szacunkiem, dbał o ich dobrostan, cenił szlachetność, sumienność i pracowitość, a nie znosił „intryg, kłamstw, plotek czy donosów”. Z powodu wolnomyślicielstwa, otwartości poglądów, w tym dobrego traktowania innowierców, np. Józefa Piłsudskiego czy gen. Józefa Bema, spotykał się też z pomówieniami, zwłaszcza w Bielsku Podlaskim, ale także w Ostrołęce, gdzie posądzono go o szpiegostwo na rzecz Niemiec, gdy kręcono film propagandowy. Nie da się wykluczyć, że oszczerstwa i intrygi mogły przyśpieszyć śmierć starosty, który zmarł w szpitalu w Białymstoku w wieku 49 lat. Wybór tej postaci jest nieprzypadkowy, ponieważ Julia Wojnar z d. Ruppel, babcia autorki, była sekretarką tegoż starosty, zatem mamy tu także spojrzenie na postacie z rodzin Rupplów, Wojnarów i Janickich, jako kontekst do lepszego nakreślenia sylwetki bohatera eseju. Ostrołęka za czasów starosty Kulikowskiego przeżyła okres prosperity społeczno-kulturalnej, „Przystań” była nazywana „Rivierą ostrołęcką”, Dom Kultury Kolejarza gościł wybitnych aktorów teatralnych w najlepszych sztukach. Miasto, gdzie było „miło, tanio i wesoło” odwiedzali liczni turyści. Ze składkowych pieniędzy starosta zakupił nawet szybowiec do ćwiczeń dla młodzieży! Starosta Kulikowski starał się podążać śladami starosty Jana Kosa, którego imieniem nazwano jedną z ulic, i wybitnych myślicieli oraz społeczników światowego formatu.

Bibliografia

Gołota J., Ostrołęka: miasto i powiat w okresie międzywojennym, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Ostrołęka 2000.

Kalinowska B., Rzeźbiarz niezapamiętany, Muzeum Kultury Kurpiowskiej, Ostrołęka 2019.

Kalinowska B., Z historii Towarzystwa Wioślarskiego w Ostrołęce w okresie międzywojennym. Wystawa „Ostrołęka 6 x Narew” appendix, Muzeum Kultury Kurpiowskiej, Ostrołęka 2025.

Księga Żydów ostrołęckich, red. J. Chmiel, Z. Drezner, J. Gołota, J. Kijowski, J. Nowicka, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ziomkostwo Ostrołęckie w Izraelu, Ostrołęka – Tel Awiw 2002.

Mielnikiewicz K., Puszczańskie łowy, monografia łowiecka okręgu ostrołęckiego, Polski Związek Łowiecki, Zarząd Okręgowy w Ostrołęce, Ostrołęka 2010.

Pajka S., Słownik biograficzny Kurpiowszczyzny XX wieku, Niezależne Obywatelskie Stowarzyszenie "Kurpik", Kadzidło 2008.

Parzych Cz., Mauzoleum. Pomnik poległych w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 roku, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka 2010.

Parzych Cz., Sto lat ostrołęckiej kolei, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka 1993.

Parzych Cz., 200 lat cmentarza parafialnego w Ostrołęce, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka 2017.

Popiołek W., Narew pełna wspomnień, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Ostrołęka 2002.

Tajchert A., Koleje wąskotorowe na Kurpiach, Wydawnictwo Eurosprinter, Rybnik 2015.

Woźniak W., Stanisław Sudrowski z Ostrołęki – pisarz kalwiński z XVI wieku, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka 1987.

Zakrzewska B., Fasetowe dusze, LIBERUS, Ostrołęka 2024.

Zakrzewska B., Sylwia rerum, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka 2018.

Frenkiel J., Podróż inspekcyjna pana wojewody białostockiego gen. Pasławskiego, „Przegląd Łomżyński” (25), 21 czerwca 1936, s. 2.

Ostrołęka w świetle przeszłości historycznej i w dobie obecnego wyścigu pracy, „Przegląd Ostrołęcki” (45), 15 listopada 1936, s. 4.

W obecności władz państwowych, wojskowych i samorządowych [w:] Kronika ostrołęcka, „Przegląd Ostrołęcki” (47), 22 listopada 1936, s. 4.

Wizyta Pana Premiera, [w:] Kronika ostrołęcka, „Przegląd Ostrołęcki” (48), 29 listopada 1936, s. 4.

Zgon starosty, „Polska Zbrojna” (231), 22 sierpnia 1938, s. 4.

Kowalczyk M., Starosta ostrołęcki Franciszek Kulikowski. „Ojciec i opiekun" ludności wiejskiej, e-ostroleka.pl, 4 kwietnia 2022 (dostęp 16.04.2025).

Romaniuk Z., Starostowie powiatu bielskiego w latach 1918- 1939, Podlaskie Czasopisma Regionalne, s. 57-58 (dostęp 01.05.2025).

Towarzystwo Racjonalnego Polowania (ze zbiorów K. Mielnikiewicza), [w:] Ostrołęka; Łowiectwo na ziemiach okręgu ostrołęckiego w latach 1918-1938; Kultura Łowiecka, kulturalowiecka.pl (dostęp 01.05.2025).

Opublikowane

2025-12-30

Numer

Dział

Artykuły